Wat is jouw Achilleshiel?

Wat heeft de Griekse held Achilles te maken met de kracht van kwetsbaarheid?

schedule 17 maart 2021
bookmark_border Inspiratie
create

Wat is jouw Achilleshiel?

Achilles was een Griekse held, beroemd om zijn kracht en moed. Misschien ken je hem wel van de (verschrikkelijk inaccurate) film Troy waar Bratt Pitt als Achilles over het scherm springt. Maar dat terzijde.

Achilles was dus een held, krachtig en sterk, maar niet onkwetsbaar. Zijn moeder Thetis was bang om hem te verliezen en dompelde hem als kleine baby in de rivier de Styx om hem onsterfelijk te maken. Onkwetsbaar dus.

Ik kan wel meevoelen met Thetis. Welke moeder wil dat nou niet? Het gevoel dat je kind niet geraakt kan worden, niks kan overkomen. Willen we niet allemaal dat onze geliefden veilig zijn? Als er een magisch badje zou zijn waar ik mijn dierbaren in zou kunnen dompelen om ze veilig te houden, zou ik dat gisteren al gedaan hebben. En eerlijk? Misschien zou ik er zelf wel even achteraan gaan. Heerlijk, zo’n pijnvrij en veilig leven.

Zwakke plekken en pijnpunten

Nu was er met Achilles een heikel punt in dit hele plan. Thetis moest hem bij zijn hiel blijven vasthouden, bij het onderdompelen. En die hiel, die werd dus niet ondergedompeld. Op dat ene plekje, daar was hij kwetsbaar. Dat maakte hem menselijk. Zo komt het overigens dat een Achilleshiel nu iemands zwakke plek betekent.

Wat is jouw achilleshiel? Wat is dat ene wat jou kwetsbaar en menselijk maakt, jouw zwakke plek? Waar kun jij, misschien ondanks jezelf, zo gemakkelijk geraakt worden?

Sue Johnson noemt dit pijnpunten. Pijnlijke, overgevoelige plekjes op onze emotionele huid, die pijn doen als ze worden aangeraakt. Die pijnpunten zijn al eerder ontstaan, soms vroeger en soms later, en kunnen worden getriggerd door iets wat er hier en nu gebeurt.

Dat klinkt misschien wat vaag. Maar vaak zitten er emoties onder ons gedrag, die verklaren waarom we reageren zoals we reageren.

emoties Solidum Coaching

Schaafwonden en emoties

Stel je bijvoorbeeld eens voor dat je kritiek krijgt op je werk. De een zal zijn schouders ophalen, er al dan niet iets mee doen en doorgaan. Een ander zal daar emotioneel van worden, of onzeker. Of misschien wel boos. Misschien heb je vroeger vaak kritiek gehad, het gevoel gekregen dat je niet goed genoeg bent en roept dit die oude gevoelens weer op.

Of iemand vergeet jou (terug) te appen, vergeet je verjaardag of een andere voor jou belangrijke gebeurtenis en jij voelt je verdrietig en genegeerd, omdat je vroeger ook niet zo gezien werd (of je gezien voelde). Of misschien werd je vroeger gepest en wordt dat gevoel van afwijzing nu opnieuw aangeraakt.

Misschien deel je je emotie met iemand, die opbeurend reageert met een: ‘ach joh, komt wel goed’ (en: ‘weet je wat je zou moeten doen?’). En jij voelt je je verdrietig of boos, omdat je emoties er vroeger niet mochten of konden zijn.

Of stel, je/een geliefde houdt jou op afstand. Dat doet al pijn, maar als je eerder iemand verloren hebt, kan dat er extra inhakken. Of misschien houd jij juist wel mensen op afstand, om niet weer opnieuw de pijn van het verliezen te ervaren.

En niet alles gaat terug op heel vroeger. Pijnpunten kunnen op elk moment ontstaan. In gebeurtenissen, in relaties en situaties. Een leven leven zonder schaafwonden op te lopen, is lastig.

Zielgewroet?

Ik ken mensen die heel kriebelig worden van dit soort uitspraken, die niet zo houden van eindeloos zielgewroet en het gevoel van alles moeten ontleden tot je kindertijd. Nu hoef je ook echt niet elke irritatie, elke opwelling te onderzoeken. Dat wordt een heel vermoeiend leven. Soms is een enkele irritatie ook gewoon een irritatie. Soms is een situatie zelf genoeg om verdrietig, boos, geëmotioneerd van te worden.

Maar soms loont het wél om je emoties te onderzoeken. Om bij jezelf na te gaan waarom je je boos, verdrietig of bang voelt bij een bepaalde gebeurtenis of uitspraak en te kijken welke pijnplek bij jou wordt getriggerd. Je leert dan jezelf beter kennen, je kunt jezelf beter uitleggen aan een ander (bijvoorbeeld aan je geliefden), je leert anderen beter kennen. Ook al vind je het misschien een stomme emotie of baal je ervan dat je ergens op een bepaalde manier op reageert, ook die emotie mag er zijn. Niet om helemaal in die emotie te onder te gaan, maar ook niet om eroverheen te fietsen alsof het niks is. Wat je er dan mee doet, is natuurlijk een tweede. Het is geen rechtvaardiging om je dan maar helemaal te laten meeslepen door die emotie, alleen omdat je hem snapt.

Ik hoorde eens in een podcast iemand de vergelijking maken dat emoties zijn als kinderen op de achterbank. Als ze jammeren of huilen, geef je ze niet het stuur van de auto. En je negeert ze ook niet. Je vraagt wat er is en wat je kunt doen om te helpen.

Wat doe je met je Achilleshiel?

Goed, en dan? Wat doe je dan met die achilleshiel, als je die eenmaal hebt ontdekt?

Thetis vertrouwde het alsnog niet helemaal en laat Achilles onderduiken, ergens aan een koninklijk hof, verkleed als iemand anders. Maar ondertussen woedde de Trojaanse oorlog en Achilles was nodig. Zijn moed en kracht, zijn vermogen om te strijden, was onmisbaar. En dus wordt hij met een list uit zijn zelfgemaakte schuilplaats gelokt en hij mengt zich, met kwetsbare hiel en al, in de strijd.

Het kan eng zijn om je diepste angst of grootste verlangen te delen. Alsof je je meest kwetsbare plek zomaar blootlegt.  Want wat gaat er dan gebeuren? Is dat geen uitnodiging voor meer pijn? En toch kun je je alleen maar echt geliefd voelen als je je ook echt gekend voelt. Alleen dan kun je echte verbinding maken.

format_quote

Being the 'best you can be' is really only possible when you are deeply connected to another. Splendid isolation is for planets, not people.

Sue Johnson

Je kwetsbaar opstellen naar jezelf en naar een ander is moeilijk maar moedig. Volgens Brene Brown is schaamte hetgene wat ons ervan weerhoudt om kwetsbaar te zijn, omdat we bang zijn voor afwijzing en disconnectie. Bang dat we uiteindelijk niet de moeite waard zijn om van te houden. Maar juist het delen van onze emoties, schaamte en kwetsbaarheden zorgt voor verbinding. Emotie komt van het Latijnse emovere. Wat niet puur ‘bewegen’ betekent, maar naar buiten bewegen. Ik denk dat dat mooi weerspiegelt wat emotie is. Emotie moet eruit. Emotie zorgt voor beweging, naar onszelf en naar de ander.

Hoe het afliep met Achilles?

Tja, dat is een beetje jammer. Achilles werd namelijk geraakt in die verdraaide hiel en stierf. Niet zo’n mooi einde voor deze vergelijking, misschien. Maar aan de andere kant heeft alles twee kanten. Ik houd wel van een mooie paradox.

Achilles ging dan wel ten onder, maar wel als zichzelf, levend, vechtend, zijn talenten inzettend, een verschil makend en geroemd als held. Nog even afgezien van het feit dat voor een Griekse held er geen grotere eer was dan te sterven op het strijdtoneel.

Anders had hij wellicht nog een tijdje geleefd en was daarna gestorven. Veilig. Maar wel alleen, weggestopt, levend als een ander.

En wat mist de wereld wanneer jij jezelf verbergt?

En nu jij

🌱 Wat is jouw Achilleshiel?

Ga eens na op/in welke situaties jij emotioneel reageert, misschien wel buiten de proportie van de situatie zelf. Wat probeert je emotie jou te zeggen? Door welk pijnpunt kan die emotie getriggerd worden?

🌱 Durf jij je pijnpunten te delen of houd je die het liefst verborgen?

🌱 Misschien las je het wel als een mooie afsluiter en ging je toen snel door, maar stel jezelf die vraag eens eerlijk: Wat mist de wereld als jij jezelf verbergt?